අඟුරු (Charcoal) කියන වචනය ඇහෙනකොටම අපේ මතකයට එන්නේ මොකක්ද? අතේ ගෑවෙන, අවට අපිරිසිදු කරන, ලිපේ දාලා පුළුස්සන කළු පාට කුඩු ගොඩක් නේද? අපි බහුතරයක් දෙනා හිතාගෙන ඉන්නේ අඟුරු කියන්නේ කිසිම වටිනාකමක් නැති, දැවී ගිය අපද්රව්යයක් කියලයි.
නමුත්, විද්යාත්මක කෝණයකින් බැලුවොත් මේ කතාව සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස්. ලෝකයේ මිල අධිකම පාෂාණය වන 'දියමන්ති' නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නෙත්, ලිපේ තියෙන කළු පාට අඟුරු කෑල්ල නිර්මාණය වෙලා තියෙන්නෙත් එකම මූලද්රව්යයකින් බව ඔබ දන්නවාද? ඒ තමයි 'කාබන්' (Carbon). වෙනසකට තියෙන්නේ මේවායේ අණුක ව්යුහය (Molecular structure) සහ ඒවා සෑදෙන ආකාරය පමණයි.
අද අපි Coco Burnz අපි අද කතා කරන්න යන්නේ, මේ අඟුරු ලෝකයේ තියෙන ප්රධාන වර්ග 3ක් ගැනයි. ඒ තමයි...
බැලූ බැල්මට මේ තුනම කළු පාට වුණාට, මේවායේ විද්යාත්මක සංයුතිය, තාපය පිටකරන ආකාරය සහ පරිසරයට කරන බලපෑම අහසට පොළොව වගේ වෙනස්.
බාබකියු (BBQ) එකක් දාන්න හෝ ගෙදර පාවිච්චියට අඟුරු ටිකක් ගේන්න කලින්, මේ විද්යාත්මක ඇත්ත දැනගෙන ඉන්න එක ඔබේ සෞඛ්යයටත්, අපේ පරිසරයටත් ගොඩක් වැදගත් වේවි.
ගල් අඟුරු කියන්නේ අපි එදිනෙදා ජීවිතයේදී ලිපට දාන අඟුරු නෙවෙයි. මෙය ස්වභාවධර්මය විසින් වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ, පොළොව යට දැවැන්ත පීඩනයකට ලක් කරලා නිර්මාණය කරපු ෆොසිල ඉන්ධනයක්.
ගල් අඟුරු වල කාබන් ප්රතිශතයට අමතරව විශාල වශයෙන් සල්ෆර් (Sulfur), නයිට්රජන්, සහ බැර ලෝහ අඩංගු වෙනවා. මේවා දහනය වෙද්දී සල්ෆර් ඩයොක්සයිඩ් සහ නයිට්රජන් ඔක්සයිඩ් වැනි අතිශය විෂ වායුන් පරිසරයට මුදා හැරෙනවා.
ගල් අඟුරු ප්රධාන වශයෙන් භාවිතා වෙන්නේ විදුලිය නිපදවීමට සහ මහා පරිමාණ කර්මාන්ත සඳහායි. කිසිම දවසක ගල් අඟුරු බාබකියු කිරීමක් සඳහා හෝ ආහාර පිසීමක් සඳහා භාවිතා කරන්නේ නැහැ. එහෙම කළොත් ඒකෙන් පිටවන විෂ වායු සහ දුම ඔබේ ආහාරයට එකතු වෙලා බරපතළ පිළිකාකාරක සෞඛ්ය ගැටලු ඇති කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමට ප්රධානතම හේතුවක් වෙන්නෙත් මේ ගල් අඟුරු දහනයයි.
අපි කවුරුත් හොඳින්ම දන්න, ගම්වල කඩවල මලු වල දාලා විකුණන්න තියෙන සාමාන්ය අඟුරු තමයි දර අඟුරු කියන්නේ. මේවා හදන්නේ ලොකු ගස් කපලා, ඒ ලී කොට ටික වාතය අඩු පෝරණුවල (Earth kilns) පුළුස්සා ගැනීමෙනි.
ඕනෑම ගසක ලී වල 'ලිග්නින්' (Lignin) සහ සෛල යුෂ (Sap) විශාල වශයෙන් අඩංගු වෙනවා. මේවා සාමාන්ය පෝරණුවක පුළුස්සද්දී 100% ක්ම කාබන් බවට පත් වෙන්නේ නැහැ. ඒ කියන්නේ දර අඟුරු වල 'ස්ථාවර කාබන්' (Fixed Carbon) ප්රතිශතය සාපේක්ෂව අඩුයි (බොහෝවිට 60% - 70% අතර වගේ ප්රමාණයක්). ඉතිරිය නොදැවුණු අපද්රව්ය සහ තෙතමනයයි.
දුම සහ ගඳ: දර අඟුරු පත්තු කරද්දී ලොකු දුමක් සහ සැර ගඳක් එන්නේ අර නොදැවුණු යුෂ සහ රසායනික කොටස් වාෂ්ප වෙන නිසයි. මේවා ආහාරයේ දැවටීම සෞඛ්යයට හිතකර නැහැ.
මෙන්න අපේ කතානායකයා. පොල්කටුව කියන්නේ ස්වභාවධර්මයේ තියෙන අරුම පුදුම නිර්මාණයක්. ඉවතලන පොල්කටුවක් හරියාකාරව කාබනීකරණය (Carbonization) කළාම, ඒකෙන් ලැබෙන අඟුරු වල ගුණාත්මකභාවය ලෝකයේ තියෙන වෙනත් ඕනෑම ස්වභාවික අඟුරු වර්ගයකට වඩා ඉතා ඉහළයි.
පොල්කටු අඟුරු වල විද්යාත්මක රහස හැංගිලා තියෙන්නේ එහි 'ඝනත්වය' (High Density) සහ 'සියුම් සිදුරු ජාලය' (Microporosity) තුළයි. ලී වල වගේ අමතර සෛල යුෂ පොල්කටුවේ නැහැ. ඒ නිසා නිවැරදිව පිලිස්සූ පසු මෙහි ස්ථාවර කාබන් ප්රතිශතය 80% කටත් වඩා ඉහළ අගයක් ගන්නවා.
මයික්රොස්කෝප් එකකින් බැලුවොත්, පොල්කටු අඟුරු කෑල්ලක් ඇතුළේ මී වදයක් වගේ අතිශය සියුම් සිදුරු මිලියන ගණනක් තියෙනවා ඔබට දැකගන්න පුළුවන්. මේ සිදුරු ජාලය නිසාම එයට තාපය රඳවා ගැනීමේ අතිවිශාල හැකියාවක් ලැබෙනවා.
01.වැඩි තාපයක් සහ වැඩි කාලයක්: ඉහළ කාබන් ප්රතිශතය සහ ඝනත්වය නිසා, පොල්කටු අඟුරු දර අඟුරු වලට වඩා ඉතා ඉහළ උෂ්ණත්වයක් ලබා දෙනවා වගේම, තුන් හතර ගුණයක් වැඩි වෙලාවක් එක දිගට දැවෙනවා. ඔබේ බාබකියු එක මැදදී අඟුරු ඉවර වෙන්නේ නෑ!
02.දුම හෝ ගඳ නැත (Smokeless & Odorless): අර කලින් කිව්ව නොදැවුණු රසායනික ද්රව්ය මෙහි නැති තරම්. ඒ නිසා දැවෙද්දී දුමක් පිටවෙන්නේවත්, කෑම වලට අඟුරු ගඳක් එකතු වෙන්නේවත් නැහැ. ඔබේ මස් හෝ මාළු වල සැබෑම රසය එලෙසම රඳා පවතිනවා.
ඔබ දැන් හිතනවා ඇති, "එහෙනම් පොල්කටු අඟුරු කෑලි ටිකක් ගෙනැල්ලා ලිපට දැම්මා නම් හරිනේ" කියලා. සාමාන්ය පොල්කටු අඟුරු කෑලි වල තියෙන එකම ප්රායෝගික ගැටලුව තමයි ඒවායේ හැඩය අක්රමවත් වීම සහ පත්තු කරන්න ටිකක් වෙලා ගත වීම.
Coco Burnz සමාගම වන අපි, මේ විද්යාත්මක ක්රියාවලිය තවත් පියවරක් ඉදිරියට ගෙනාවා. අපි කරන්නේ මේ උසස්ම ප්රමිතියේ පොල්කටු අඟුරු ගෙනැල්ලා, ඒවා කුඩු කරලා, කිසිදු රසායනික ද්රව්යයක් නොමැතිව 100% ක් ස්වභාවික මඤ්ඤොක්කා පිටි සහ උණු වතුර පමණක් භාවිතා කරලා, යන්ත්රානුසාරයෙන් නිශ්චිත හැඩයකට (උදා: Hexagonal) අඟුරු කැට (Briquettes) බවට පත් කිරීමයි.
මේ නිසා සෑම අඟුරු කැටයක්ම එකම ප්රමාණයකින් යුක්ත වෙනවා වගේම, මැදින් තියෙන සිදුර හරහා වාතය ගමන් කරලා ඉතා පහසුවෙන් පත්තු වෙනවා.
අඟුරු කියන්නේ නිකම්ම කළු කුඩු ගොඩක් නොවෙන බව දැන් ඔබට පැහැදිලි ඇති. එය පරිසරය, විද්යාව සහ තාක්ෂණය එකට එක්වුණු අපූරු නිර්මාණයක්. මීළඟ වතාවේ ඔබ බාබකියු එකක් සැලසුම් කරද්දී, පවුලේ අයගේ සෞඛ්යය ගැනත්, හුස්ම දෙන ගස් වැල් ගැනත් හිතලා, නිවැරදිම විද්යාත්මක තේරීම වන Coco Burnz පොල්කටු අඟුරු කැට තෝරාගන්න.
